04/11/2026
Evet; “Blue Tsunami” ve hatta ötesi söz konusu olan…
ABD ara seçimlerinden önce, Demokratlar’ın sadece Temsilciler Meclisi değil, Senato’da çoğunluğu kazandığı bir “Mavi Dalga”nın gelmekte olduğunu söylüyorduk. Bu dalga, “Mavi Tsunami”ye döner mi diye de sorguluyorduk. Mavi Tsunami değil, “Masmavi Tsunami” gerçekleşti.
2026 ABD ara seçimleri, yalnızca Demokratlar’ın büyük zaferi ve Trump’ın siyasi yenilgisi olarak yorumlanamaz. “Lidere sadakate dayalı siyaset” ile seçmenlerin gündelik sorunlarını merkeze alan “seçmene sadık siyaset” arasındaki mücadelede, seçmenler kazandı; ABD ara seçimlerinin asıl hikâyesi bu… Teksas’tan Georgia’ya, Ohio’dan New Mexico’ya uzanan “büyük resim”, kimliğini saklamayan ama kimlik siyasetine de hapsolmayan, ideolojik ilkelerinden vazgeçmeden farklı seçmen gruplarını birleştiren adayların yükselişini gösteriyor.
Seçimler, elbette ki, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ilk büyük sınavıydı. Ancak sandıktan çıkan sonuçlar, Trump’ın görev performansına ilişkin bir değerlendirmeden daha fazlasını ortaya koydu. Sadece Amerikan siyasetinin değil; tüm dünyada politikanın son on yılına damgasını vuran lider merkezli siyasetin sınırlarını da görünür hale getirdi. Seçimlerin temel çelişkisi şuydu: Cumhuriyetçi Parti’de adayların siyasi gelecekleri giderek Trump’a gösterdikleri sadakate bağlı hale gelirken, Demokratların ülke genelindeki büyük başarısı ise, sadece seçmenlerin kendilerine, gündelik hayatlarına ve yerel sorunlarına odaklanan adaylardan geldi.
Yine de, “Cumhuriyetçi adayların tamamının yalnızca Trump’ın kişisel tercihleriyle belirlendiği veya Demokrat adayların tümünün “seçmen odaklı” aynı stratejiyi benimsedi demek” tek boyutlu bir yorum olur.Ancak iki parti arasındaki örgütlenme ve kampanya mantığı farkı, bu seçimlerde belirginleşti…Trump’ın siyasi yaklaşımında aday, öncelikle bir hareketin ve liderin temsilcisi olarak konumlanıyor. Başarılı Demokrat kampanyalarda ise, adayın kendi toplumsal çevresiyle kurduğu ilişki, kişisel geçmişi, bölgesinin sorunlarına hâkimiyeti ve seçmenlerin beklentilerine verebildiği yanıtlar öne çıkıyor. Bu farkın yalnızca seçim stratejisi açısından değil, temsili demokrasinin geleceği bakımından da önemli sonuçları var. Çünkü lider merkezli siyaset, seçmenlerden öncelikle bir siyasi kimliğe ve lidere bağlılık talep ederken; seçmen merkezli siyaset, adayın kendisini seçmene karşı sorumlu hissetmesini gerektiriyor. 2026 ara seçimlerinin ortaya koyduğu, Amerikan seçmeninin “seçmen odaklı” ikinci yaklaşımı yeniden ve hatta hiç olmadığı gibi ödüllendirmeye başlaması.
Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi: Sadakat seçilebilirliğin önüne geçtiğinde
Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki hâkimiyeti, 2016’da başlayan ve 2024 başkanlık seçimlerindeki zaferiyle daha da güçlenen uzun bir siyasi dönüşümün sonucu. Trump, yalnızca Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adayı veya en güçlü siyasi figürü olmadı. Parti içinde hangi görüşlerin kabul edilebilir olduğunu, hangi siyasetçilerin yükselebileceğini ve hangi davranışların siyasi bedel doğuracağını belirleyen bir otoriteye dönüştü.
Bu süreçte de Trump’a sadakat, birçok aday açısından ideolojik tutarlılıktan veya yerel seçmenlerle kurulan ilişkiden daha önemli bir siyasi ölçüt haline gelebildi. Diğer bir deyişle, Trump’ın diğer ABD başkanlarından farkı, siyasi desteği kişisel sadakatle ilişkilendirme derecesinde ortaya çıktı. Cumhuriyetçi ön seçimlerde Trump’ın desteğini almak, adaylar için önemli bir avantaj sağladı. Buna karşılık Trump’a açıkça karşı çıkan Cumhuriyetçi siyasetçiler, kendi partilerinin seçmenleri nezdinde ciddi güçlüklerle karşılaştı; marjinalize oldu, dışlandı, kaybettirildi.
Bu noktada, Amerikan seçim sisteminin yapısal bir sorunu devreye giriyor: Parti ön seçimlerinde oy kullanan seçmenler, genel seçimlerde oy kullanan seçmenlerin tamamını temsil etmiyor. Özellikle güçlü ideolojik bağlılığa sahip, siyaseti yakından takip eden ve parti kimliğiyle özdeşleşen seçmenler, ön seçimlerde orantısız derecede etkili olabiliyor.Bu nedenle bir adayın Cumhuriyetçi Parti’nin en sadık seçmenleri arasında popüler olması, aynı adayın bağımsız seçmenler, kararsızlar veya daha ılımlı Cumhuriyetçiler arasında da güçlü olduğu anlamına gelmiyor.
Trump’ın desteği, adayların ön seçimlerde karşılaştıkları siyasi rekabeti azaltabilirken genel seçimlerde yeni bir kırılganlık yaratabiliyor.
Bu çelişki, Amerikan siyasetinde daha önce de gözlemlenmişti. 2022 ara seçimlerinde Trump’ın desteklediği bazı tartışmalı adaylar, Cumhuriyetçilerin kazanma ihtimali bulunan eyaletlerde başarısız olmuştu. Pennsylvania’da Mehmet Öz’ün, Arizona’da Blake Masters’ın ve Georgia’da Herschel Walker’ın yenilgileri, “adayların kişisel başarısı”ile “parti içi sadakat kriteri ile adaylaşmaları” arasındaki gerilimi gündeme getirmişti. 2026 seçimleri, aynı sorunun yeniden tartışılmasına yol açıyor. Bir de, üstüne üstlük, bu kez Trump, Beyaz Saray’da görevde bulunan ve seçmenlerin ekonomik, sosyal ve dış politika performanlarıüzerinden değerlendirdiği başkan.
Dolayısıyla Cumhuriyetçi adaylar, bir yandan Trump’ın desteğine ihtiyaç duyarken diğer yandan onun yönetimine ilişkin memnuniyetsizliğin siyasi bedelini üstlenmek durumunda da kaldılar. Bu durum, Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki gücünün aynı zamanda partinin seçimlerdeki en önemli zayıflıklarından birine dönüşebileceğini gösteriyor; Cumhuriyet Parti, artık Trump’tan bağımsız var olamayan bir siyasi hareket.
Bir siyasi parti, liderinin kişisel popülerliğine aşırı bağımlı hale geldiğinde de, tabandaki yerel koşullara uyum sağlama kapasitesini, halkla uyumunu kaybedebiliyor. Oysa Amerikan siyasetinin temel özelliklerinden biri, farklı eyaletlerde farklı siyasi geleneklerin, ekonomik yapıların ve seçmen önceliklerinin bulunması; tüm seçmenler için böyle-fakat, Amerikan siyasetinde siyasetçinin bireysel başarısı özellikle önemli.
Örneklersek, Teksas’ta etkili olan siyasi söylem, Maine’de aynı karşılığı bulmayabilir. Ohio’da işçi sınıfının ekonomik beklentileriyle ilişki kurmak, Georgia’da farklı etnik ve toplumsal grupları bir araya getirmekten farklı beceriler gerektirir.
Cumhuriyetçilerin karşı karşıya kaldığı sorun, bu çeşitliliğin Trump’a sadakat etrafında daralan bir siyasi çerçeveye sığdırılmaya çalışılması. Demokratların kazanan adayları ise birçok yerde bunun tersini yapmayı başardı: Ulusal siyasi kimliklerini korurken yerel seçmenlerin ihtiyaçlarına göre farklılaşabildiler.
Teksas: Yarım milyar doları aşan kampanyanın asıl kazananı kim?
2026 seçimlerinin siyasi anlamını en iyi gösteren eyaletlerden biri Teksas oldu.
Yaklaşık 40 yıldır Cumhuriyetçi Parti’nin en güçlü kalelerinden biri olan Teksas’ta Demokrat James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton’ı yenerek Senato yarışını kazandı. Talarico’nun yaklaşık yüzde 54–55 düzeyindeki oy oranı, yalnızca dar farkla elde edilmiş bir sürpriz zaferden değil, eyaletin siyasi dengelerinde önemli bir değişimden söz edilmesini mümkün kılıyor. Demokratların Teksas’ta 1988’den bu yana ilk kez Senato seçimini kazanması da bu değişimin tarihsel önemini artırıyor. Üstelik aynı seçimlerde Demokrat Gina Hinojosa’nın Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott’ı yenmesi, Teksas’taki dönüşümün yalnızca tek bir adayın kişisel başarısından ibaret olmadığını gösteriyor. Hinojosa, eyaletin ilk Latin kökenli kadın valisi olacak.
Ancak Teksas’ın asıl önemi, seçim kampanyasının mali büyüklüğü ile sandıktan çıkan sonuç arasındaki ilişkide yatıyor. Diğer bir ifade ile, “seçimleri parası çok olan mı kazanır?”.
AdImpact verilerine göre, 30 Ekim itibarıyla Teksas Senato yarışında ön seçimler ve genel seçim sürecindeki siyasi reklam harcamaları 573,2 milyon dolara ulaşmıştı. Bu, başkanlık dışındaki seçimler açısından olağanüstü büyüklükte bir harcama. Kampanyaların kendi kaynakları kadar, adayları destekleyen bağımsız siyasi eylem komitelerinin, yani PAC ve Super PAC’lerin harcamaları da yarışın mali boyutunu belirledi.
3 Kasım itibarıyla Federal Seçim Komisyonu verilerinin derlenmesine dayanan başka bir hesaplama ise, aday kampanyalarının harcamalarıyla genel seçim dönemindeki bağımsız harcamaların toplamını yaklaşık 579,3 milyon dolar olarak gösteriyordu. Bu hesaplamada Cumhuriyetçi Paxton’ın kendi kampanyasının harcaması yaklaşık 17,5 milyon dolar, kendisini destekleyen dış kuruluşların harcaması 316 milyon dolardı. Demokrat Talarico’nun kendi kampanyası yaklaşık 136,4 milyon dolar, onun için yapılan dış harcamalar ise 109,4 milyon dolar düzeyindeydi. Böylece bu kapsamda Paxton için yaklaşık 333,5 milyon, Talarico içinseyaklaşık 245,8 milyon dolar harcanmış oldu.
Elon Musk’ın Paxton’ı destekleyen siyasi kuruluşlara en az 168 milyon dolar aktarması, yarışın milyarder bağışçıların etkisi bakımından da ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Fakat bütün bu sermaye yatırımı,Cumhuriyetçi adayın kazanmasını sağlayamadı.
Buradan çıkarılması gereken sonuç, paranın seçimlerde önemsiz olduğu değil. Talarico da olağanüstü büyüklükte kaynak topladı. Hatta kendi kampanyasının topladığı bağışlar bakımından Paxton’ın çok önüne geçti.
Asıl fark, siyasi kaynakların seçmenle nasıl bir ilişki kurmak için kullanıldığıydı. Paxton’ın kampanyası büyük ölçüde muhafazakâr kimlik, Trump’a yakınlık ve Cumhuriyetçi seçmenlerin harekete geçirilmesi üzerinden şekillenirken, Talarico farklı toplumsal kesimlere ulaşabilecek bir siyasi dil geliştirdi.
Eski bir öğretmen olan Talarico, dini inancını gizlemeden ilerici politikaları savunabildi. Hristiyanlığını siyasi kimliğinin bir parçası olarak ortaya koyarken, dini söylemi yalnızca muhafazakâr seçmenlerin tekelinde bırakmadı. Ekonomik eşitsizlik, eğitim, sağlık hizmetleri ve toplumsal dayanışma gibi konuları, kendi inanç dünyasıyla çelişmeyen bir ahlaki çerçeve içinde ele aldı. Bu yaklaşım, Amerikan siyasetinde uzun süredir var olan bir varsayımı sorguluyor: Dindar seçmenin doğal olarak Cumhuriyetçi, Demokrat seçmenin ise doğal olarak seküler olması gerektiği varsayımını.
Talarico, seçmenlere farklı bir siyasi kimlik benimsemelerini söylemek yerine, zaten sahip oldukları değerlerle farklı bir siyasi tercihin mümkün olabileceğini gösterdi. Bu nedenle onun başarısını yalnızca Demokratların muhafazakâr bir eyalette kazanması olarak değerlendirmek yetersiz. Talarico’nun kampanyası, seçmenleri kazanmanın her zaman onların ideolojik kimliklerini değiştirmeyi gerektirmediğini ortaya koyuyor.
Bazen de kazana formül, seçmenlerin kendi değerleriyle bağdaştırabilecekleri yeni bir siyasi seçenek sunmak. Bu da, aynı zamanda Amerikan siyasetindeki “kültür savaşlarına” karşı farklı bir strateji anlamına geliyor. Trump’ın siyasetinde din, ulusal kimlik ve kültürel aidiyet sıklıkla siyasi cepheleşmenin araçları haline gelirken, Talarico bu kavramları ortak bir toplumsal zeminin kurulması için kullanmaya çalıştı. Teksas’ın sonucu, bu stratejinin her yerde başarılı olacağını kanıtlamıyor. Seçimde Trump yönetimine yönelik tepkinin, Paxton’ın kişisel tartışmalarının, ekonomik koşulların ve Demokrat seçmen katılımının da rol oynamış olması muhtemel.
Kimliğinden utanmayan, ama kimliğine hapsolmayan adaylar
Seçimlerin en önemli siyasi derslerinden biri de kimlik siyasetiyle ilgili.
Amerikan siyasetinde son yıllarda kimlik, hem Demokratların hem Cumhuriyetçilerin kampanyalarında merkezi bir yere yerleşti.
Demokratlar, tarihsel olarak dışlanmış grupların temsilini genişletmeye çalışırken Cumhuriyetçiler bu yaklaşımı sıklıkla toplumu kimlikler üzerinden bölen bir siyaset olarak eleştirdi. Trump ise bu tartışmayı kendi siyasi hareketinin en güçlü kutuplaştırma araçlarından birine dönüştürdü.
Ancak 2026 seçimlerinde başarılı olan adayların bir bölümü, kimlik siyasetinin alışılmış kalıplarının dışına çıktı.
Bu adaylar, kimliklerini saklamadılar. Kadın, siyah, Latin kökenli, yerli Amerikalı, Müslüman veya LGBTİ+ olmalarını seçmenlerden gizlemeye çalışmadılar. Fakat kampanyalarını yalnızca bu kimliklerin temsil edilmesi gerektiği iddiası üzerine de kurmadılar.
Burada önemli bir ayrım var.
Bir siyasetçinin kimliğinin görünür olması ile siyasi meşruiyetini yalnızca kimliğinden türetmesi aynı şey değil. Bir adayın tarihsel olarak dışlanmış bir gruptan gelmesi, toplumun demokratik temsil kapasitesinin genişlediğini gösterebilir. Ne var ki, o adayın seçim başarısı, yalnızca kendi toplumsal grubunu değil, farklı geçmişlerden gelen seçmenleri de ikna edebilmesine bağlı.
Georgia’da Keisha Lance Bottoms’ın ABD’nin ilk siyah kadın valisi seçilmesi, New Mexico’da Deb Haaland’ın ilk yerli Amerikalı kadın vali olması ve Teksas’ta Gina Hinojosa’nın eyaletin ilk Latin kökenli kadın valiliğine ulaşması bu bakımdan tarihsel önem taşıyor. İk yerli Amerikalı senatör, ilk açık eşcinsel erkek senatör ve ilk Müslüman senatör gibi başka temsil eşikler de, bu ara seçimlerde “kimliği ile gurur duyan ama politikalarından ortaklaştıran” adayların seçilmesi ile bozulmuş oldu.
Tekrar vurguluyorum: bu başarıları yalnızca birer kimlik zaferi olarak değerlendirmek, seçimlerin ortaya koyduğu daha kapsamlı siyasi değişimi gözden kaçırmak olur. Bottoms’ın Georgia’da kazanması, siyah seçmenlerin desteği kadar farklı toplumsal kesimlere ulaşabilmesiyle de ilişkili. Haaland’ın başarısı, Amerikan yerlilerinin siyasi temsilini güçlendirirken aynı zamanda New Mexico’nun bütün seçmenlerine yönelik bir yönetim iddiası taşıyor. Hinojosa’nın Teksas’taki zaferi ise Latin kökenli seçmenlerin siyasi tercihleri kadar, geleneksel Cumhuriyetçi seçmenlerin değişen beklentilerini de tartışmaya açıyor.Bu adayların ortak özelliği, kimliklerini siyasi programlarının yerine koymamaları. Kimlikleri kendileri için kişisel gurur vesilesi; fakat siyasi çizgileri, “kimlikler ötesi”, ne yapmak istediklerine odaklı.
Bu ayrım özellikle Demokrat Parti açısından önemli. Çünkü Demokratlar son yıllarda toplumsal çeşitliliği temsil etme iddiasını güçlendirirken, zaman zaman ekonomik eşitsizlik ve sınıfsal sorunlar konusunda yeterince etkili bir ortak dil geliştirememekle eleştirildiler.
2024 başkanlık seçimlerinde Trump’ın Latin kökenli ve genç seçmenler arasında elde ettiği kazanımlar, bu sorunun ciddiyetini göstermişti. 2026 seçimlerinde ise farklı kimliklerden adayların ekonomik ve toplumsal sorunları merkeze alan kampanyalarla başarılı olması, Demokratların siyasi mahareti yüksek ve tabanla bağı kuvvetli doğru adaylarla daha geniş bir seçmen koalisyonu kurabileceğine işaret ediyor.
Şuna da dikkat çekelim: kimlik siyasetiyle sınıf siyasetinin birbirinin alternatifi olması gerekmiyor. Bir Latin kökenli işçinin, siyah bir öğretmenin, beyaz bir emeklinin veya Asya kökenli genç bir çalışanın farklı kimlikleri olabilir. Ancak bu insanların hayat pahalılığı, sağlık hizmetlerine erişim, konut fiyatları veya iş güvencesi gibi ortak sorunları da bulunuyor. Başarılı bir siyasi hareket, bu farklılıkları yok saymadan ortak sorunları görünür hale getirebilir; başarılı Demokrat adaylar, tam da bunu yaptı. Cumhuriyetçileri ve özellikle Trump’ı yükselten, kutuplaşma ve “kültür savaşlarını” alt eden de, kimliklerinden utanmayan, ancak kimliklerinin sınırları içinde kalan şekilde de siyaset yapmayan adaylar oldu.
Georgia: Milyarderlerin parasıyla seçmenlerin beklentileri karşı karşıya geldiğinde
Teksas’taki gelişmelerin benzeri Georgia’da da yaşandı. Demokrat Keisha Lance Bottoms’ın valilik yarışını kazanması, yalnızca eyaletin siyasi tarihinde bir ilki temsil etmiyor. Aynı zamanda Cumhuriyetçi Parti’nin ekonomik gücünün ve geleneksel siyasi avantajlarının seçim kazanmak için yeterli olmadığını da gösteriyor. Georgia, son yıllarda Amerikan siyasetinin en önemli rekabet alanlarından biri haline geldi. Uzun süre Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyalet, 2020 başkanlık seçimlerinde Joe Biden’ın zaferiyle Demokratların kazanabileceği bir bölgeye dönüşmüştü. Ancak 2024’te Trump’ın eyaleti yeniden kazanması, bu değişimin kalıcı olmadığını ortaya koymuştu.
Dolayısıyla Georgia seçmeni, aslında tek bir partiye veya siyasi lidere koşulsuz bağlı bir seçmen kitlesi değil. Ekonomik koşullara, adayların özelliklerine ve kampanyaların sunduğu seçeneklere göre farklı tercihler yapabilen bir seçmen yapısı söz konusu.
Bottoms’ın Cumhuriyetçi milyarder Rick Jackson karşısındaki başarısı bu nedenle önemli. Jackson’ın kendi servetinden 200 milyon doların üzerinde kaynak harcamnasına rağmen seçimi kaybetmesi, siyasi finansman ile seçmen desteği arasındaki ilişkinin sınırlarını bir kez daha gösterdi.
Gene de, Georgia’daki sonucu yalnızca zengin bir adayın kaybetmesi olarak değerlendirmek de eksik olur; asıl mesele, ekonomik gücün siyasi güvenilirliğe otomatik olarak dönüşmemesi.
Amerikan siyasetinde iş dünyasından gelen adaylar, uzun süredir özel sektördeki başarılarını kamu yönetimindeki yeterliliklerinin kanıtı olarak sunuyorlar. Trump’ın 2016’daki yükselişinde de bu söylemin önemli bir yeri vardı. Geleneksel siyasetçilerden farklı olarak iş dünyasından gelen bir liderin devleti daha etkili yönetebileceği iddiası, seçmenlerin bir bölümünde güçlü karşılık bulmuştu.
Bir adayın büyük bir servete sahip olması, seçmenlerin ekonomik sorunlarını anlayabildiği anlamına gelmiyor. Hatta hayat pahalılığı ve gelir eşitsizliğinin yoğun biçimde tartışıldığı bir dönemde, adayın ekonomik gücü bazı seçmenler açısından siyasi bir avantaja değil, toplumsal mesafenin göstergesine dönüşebiliyor.
Bottoms’ın başarısı, bu açıdan temsil meselesinin ekonomik boyutunu da gündeme getiriyor.
Seçmenler yalnızca kendilerine benzeyen insanları değil, kendi sorunlarını anlayabilecekleri ve çözebileceklerine inandıkları siyasetçileri de tercih ediyorlar. Bir adayın seçmenlerle aynı etnik kimliği, dini inancı veya sınıfsal geçmişi paylaşması, onların beklentilerini mutlaka temsil edeceği anlamına gelmiyor. Aynı şekilde farklı bir toplumsal geçmişten gelen adayın seçmenlerle güçlü bir ilişki kurması da mümkün. Yani, temsilin esas ölçütü, adayın kim olduğundan çok, seçmenle nasıl bir siyasi ilişki kurduğu.
Ohio ve Maine: İşçi sınıfı siyaseti yeniden önem kazanıyor
Teksas ve Georgia’nın yanı sıra Ohio ve Maine sonuçları da Demokratların başarısının farklı toplumsal ve bölgesel koşullarda nasıl şekillendiğini gösteriyor. Ohio’da Sherrod Brown’ın Senato’ya dönüşü özellikle dikkat çekici. Brown, Amerikan siyasetinde uzun yıllardır işçi sınıfı, sendikal hareket ve sanayi bölgelerinin ekonomik sorunlarıyla özdeşleşen bir isim. Küreselleşmenin, sanayisizleşmenin ve üretim faaliyetlerinin başka ülkelere taşınmasının yarattığı toplumsal sonuçları Demokrat Parti içinde sürekli gündemde tutan siyasetçilerden biri.
Ohio ise Trump’ın “ekonomik milliyetçilik” söyleminin güçlü karşılık bulduğu eyaletlerden. Bu nedenle de Brown’ın başarısı, Demokratların işçi sınıfıyla yeniden ilişki kurma çabaları açısından önemli.
Trump, 2016’dan itibaren Cumhuriyetçi Parti’nin geleneksel iş dünyası yanlısı kimliğini dönüştürerek sanayi bölgelerinde yaşayan, ekonomik güvencesizlik hisseden ve siyasi elitler tarafından ihmal edildiğini düşünen seçmenlere ulaşmayı başarmıştı. Ancak bu seçmenlerin Cumhuriyetçi Parti’ye yönelmesi, ekonomik taleplerinin çözüm bularakortadan kalkması sonucu üretmedi.
Brown’ın siyasi çizgisi ve başarısı da, Demokratların bu taleplere yanıt verebilecek bir geleneğe hâlâ sahip olduğunu hatırlatıyor. Burada önemli olan, “ekonomik milliyetçilik” ile “ekonomik adalet” arasındaki ayrım.Trump’ın söyleminde, ekonomik sorunların önemli bir bölümü dış ticaret, göç, uluslararası rekabet ve Amerikan ulusal çıkarları üzerinden açıklanıyor. Brown’ın temsil ettiği yaklaşımda ise işçilerin pazarlık gücü, sendikal haklar, ücretler ve ekonomik güvenceler odakta…
Bu iki yaklaşım arasında seçmenlerin tercih yapılması, Amerikan siyasetinin yalnızca “ideolojik ve kültürel kimlikler” üzerinden şekillenmediğini gösteriyor.
Maine’de Troy Jackson’ın Susan Collins karşısındaki başarısı da benzer biçimde değerlendirilebilir. Collins, uzun yıllar boyunca Cumhuriyetçi Parti’nin daha ılımlı kanadının temsilcilerinden biri olarak görüldü. Ancak Trump döneminde Cumhuriyetçi Parti’nin geçirdiği dönüşüm, ılımlı Cumhuriyetçilerin kendi siyasi kimliklerini korumasını giderek zorlaştırdı.
Jackson’ın başarısı, Demokratların yalnızca ideolojik olarak kendilerine yakın seçmenleri değil, Cumhuriyetçi Parti’nin değişiminden rahatsız olan daha merkezdeki seçmenleri de kazanabildiğine işaret ediyor. Bu iki eyaletin ortak mesajı, Demokratların ekonomik sorunlara odaklandıklarında geleneksel siyasi sınırların ötesine ulaşabilmeleri.
Fakat, işçi sınıfı seçmeni homojen bir toplumsal grup değil. Farklı etnik kökenlerden, farklı dini inançlardan ve farklı siyasi geleneklerden gelen çalışanların ekonomik öncelikleri ortak olabilirken kültürel ve siyasi tercihleri birbirinden ayrılabiliyor. Bu nedenle de işçi sınıfına seslenmek, yalnızca ekonomik vaatlerde bulunmakla sınırlı bir mesele değil.Seçmenlerin yaşadıkları bölgelerin tarihini, kültürel değerlerini, ekonomik deneyimlerini ve “siyasal güvensizliklerini”, kırılganlıklarınıda anlamak gerekiyor.
Brown ve Jackson gibi adayların önemi, bu toplumsal bağların seçim kampanyalarında yeniden kurulabileceğini göstermelerinde yatıyor.
Gençler ve Latin kökenli seçmenler: 2024’ün Trump seçmeni neden uzaklaşıyor?
2026 seçimlerinin bir başka önemli boyutu, 2024 başkanlık seçimlerinde Trump’ın elde ettiği toplumsal kazanımların kayba dönmesi…
Trump’ın 2024’teki başarısı, yalnızca geleneksel Cumhuriyetçi seçmenlerin desteğiyle açıklanamıyordu. Latin kökenli seçmenler, genç erkekler ve daha önce Demokratlara oy vermiş bazı işçi sınıfı grupları arasında da ciddi başarılar sağlamıştı. Bu gelişme, Demokrat Parti’nin toplumsal koalisyonunun zayıfladığı ve Cumhuriyetçilerin daha geniş bir seçmen tabanına ulaşabildiği yönünde yorumlanmıştı.
2026 sonuçları ise, demografik dönüşümün kalıcı olup olmadığını yeniden tartışmaya açıyor.
Seçim gecesi açıklanan çıkış anketlerinde Latin kökenli seçmenlerin yaklaşık yüzde 62’sinin, 18–29 yaş grubundaki seçmenlerin ise yüzde 72’sinin Demokratları tercih etmesi, Trump koalisyonundaki kırılganlığa işaret ediyor.
Yine de, temkinli olmakta fayda var: öncelikle 2024 başkanlık seçimleriyle 2026 ara seçimleri aynı seçmen katılımına sahip değil. Başkanlık seçimlerinde sandığa giden seçmenlerin tamamı ara seçimlerde oy kullanmıyor. Dolayısıyla iki seçim arasındaki farkın ne kadarının seçmenlerin parti değiştirmesinden, ne kadarının farklı katılım düzeylerinden kaynaklandığını anlamak için daha ayrıntılı verilere ihtiyaç var.
İkinci olarak Latin kökenli Amerikalılar tek bir siyasi blok oluşturmuyor. Küba, Meksika, Porto Riko veya Orta Amerika kökenli seçmenlerin siyasi geçmişleri ve öncelikleri birbirinden farklı. Aynı şekilde genç seçmenler arasında da cinsiyet, eğitim, gelir ve coğrafi konuma göre önemli ayrımlar bulunuyor. Buna rağmen seçim sonuçları, Trump’ın 2024’te kurduğu koalisyonun önemli bir bölümünün koşullu destek verdiğini düşündürüyor.
Bu seçmenleir Trump’a mutlaka kalıcı bir ideolojik bağlılık geliştirdikleri için oy vermemiş olabilirler. Ekonomik beklentileri, mevcut yönetimden duydukları memnuniyetsizlik veya siyasi sistemin değişmesi yönündeki talepleri belirleyici olmuş olabilir.
İki yıl sonra aynı seçmenler, yönetimin performansını değerlendirerek farklı bir siyasi tercihe yönelmiş görünüyor.
Bu noktada da, özellikle hayat pahalılığı meselesi önem kazanıyor.
Enflasyonun düşmesi, fiyatların eski seviyelerine döndüğü anlamına gelmiyor. Ekonomik göstergelerdeki iyileşme, seçmenin markette, kirada veya sağlık harcamalarında hissettiği baskıyı hemen ortadan kaldırmıyor. Siyasetçiler ekonomik başarıyı makroekonomik veriler üzerinden anlatırken seçmenler çoğu zaman kendi ceplerine ve bütçelerine bakıyor.
Bu nedenle ekonomik göstergelerle gündelik ekonomik deneyim arasındaki fark, seçim davranışını anlamak açısından kritik. Trump’ın 2024’te ekonomik memnuniyetsizlik üzerinden kazandığı seçmenlerin bir bölümünün 2026’da Demokratlara yönelmesi, bu bakımdan şaşırtıcı değil. Seçmenlerin ekonomik beklentileri karşılanmadığında, siyasi sadakatleri de değişebiliyor.
İkinci bölümde, ABD ara seçimlerinin hikâyesini yorumlamaya devam edeceğiz.
Dr. Sezin ÖNEY
